Srpska pravoslavna crkva i vernici danas slave Svetog Jovana Krstitelja

Srpska pravoslavna crkva danas obeležava Sabor Svetog Jovana Krstitelja – veliki praznik koji u narodu nosi naziv Jovanjdan. Ovaj dan posvećen je svetitelju koji je, prema hrišćanskom predanju, krstio Isusa Hrista u reci Jordan.

Sveti Jovan Krstitelj u narodu je poznat kao Preteča Hristov. Rođen je u porodici prvosveštenika Zaharije i njegove supruge Jelisavete, koji su, prema predanju, u poznim godinama dobili sina zahvaljujući Božjoj volji. Njegovo rođenje smatra se jednim od velikih čuda, jer je upravo on kasnije postao svedok Hristovog dolaska i služio svetoj tajni krštenja.

Veći deo života Sveti Jovan proveo je u pustinji, vodeći asketski život i propovedajući pokajanje. Kao veliki prorok i duhovni učitelj, bez straha je ukazivao na grehe naroda i tadašnjih moćnika. Zbog svoje nepokolebljive vere, moralne čistoće i borbe za istinu, stradao je mučeničkom smrću.

U srpskom narodu Sveti Jovan zauzima posebno mesto i smatra se jednim od najpoštovanijih svetitelja. Njegovo ime često se pominje prilikom sklapanja kumstva i pobratimstva, a veliki broj vernika ovaj praznik obeležava i kao krsnu slavu.

Praznik nosi naziv „Sabor“ jer se vernici na ovaj dan okupljaju u hramovima kako bi zajednički proslavili Svetog Jovana Krstitelja. Iako se u crkvenom kalendaru pominje više puta tokom godine, najveće poštovanje i svečanost vezani su upravo za današnji dan.

U narodu su sačuvani brojni običaji. Na Jovanjdan se, u znak sećanja na svetiteljevo stradanje, izbegava upotreba noža, a prema starim verovanjima ne jede se i ne pije ništa crvene boje, jer ona simbolizuje nevino prolivenu krv.

Jedan od zaboravljenih običaja podrazumeva osveštavanje doma i pranje ikona. Nekada su se ikone nakon jutarnje službe iznosile do reke, bunara ili izvora, gde su se simbolično umivale vodom, uz molitvu za zdravlje i napredak domaćinstva.